BIỆN PHÁP HẠN CHẾ DỊCH BỆNH TRONG AO NUÔI TÔM: GIAI ĐOẠN THẢ GIỐNG

BIỆN PHÁP HẠN CHẾ DỊCH BỆNH TRONG AO NUÔI TÔM: GIAI ĐOẠN THẢ GIỐNG

Giai đoạn thả giống là một trong những thời điểm quan trọng nhất, quyết định thành công của cả vụ nuôi. Để hạn chế tối đa dịch bệnh trong ao nuôi tôm, người nuôi cần thực hiện đồng bộ các biện pháp từ khâu chọn giống, chuẩn bị ao đến kỹ thuật thả giống. Dưới đây là các biện pháp chi tiết:

1. Chọn giống và vận chuyển

• Chọn giống

Nguồn gốc rõ ràng: Ưu tiên chọn giống từ các trại sản xuất, cơ sở ương giống có uy tín, có giấy chứng nhận kiểm dịch của cơ quan chức năng nhằm đảm bảo con giống không bị nhiễm bệnh từ đầu vụ nuôi.

Đảm bảo sạch bệnh: Đảm bảo con giống không nhiễm các bệnh nguy hiểm trên tôm như Đốm trắng (WSSV), Hoại tử gan tụy cấp (AHPND) và Vi bào tử trùng (EHP). Nếu có điều kiện nên xét nghiệm thêm bệnh Taura, MBV, IHHNV.

Chọn con giống khỏe: Tôm giống khỏe mạnh thường bơi ngược dòng tốt, phản xạ linh hoạt, không dị hình. Màu sắc cơ thể sáng, đồng đều, đường ruột đầy, phân rõ nét. Tôm không bị đứt râu, không bị mòn đuôi hay có dấu hiệu đỏ thân.

• Vận chuyển

Vận chuyển tôm giống vào lúc trời mát (sáng sớm hoặc chiều muộn) để giảm stress cho tôm. Túi tôm giống cần được bơm đủ oxy và đóng gói cẩn thận. Tránh làm sốc nhiệt hoặc va đập mạnh trong quá trình vận chuyển.

2. Cải tạo ao nuôi

Tháo cạn nước, nạo vét bùn đáy: loại bỏ chất hữu cơ, mầm bệnh và khí độc tích tụ

Diệt tạp và mầm bệnh: Loại bỏ cá tạp, cua, còng, ốc và các vật chủ trung gian có thể mang mầm bệnh vào ao. Có thể dùng biện pháp cơ học (bắt thủ công) kết hợp hóa chất được phép sử dụng trong nuôi thủy sản.

Phơi đáy ao và xử lý pH nền đáy: Phơi đáy ao từ 7–10 ngày (tùy điều kiện thời tiết) để tia nắng tiêu diệt vi sinh vật gây hại, làm khô nứt bề mặt đáy. Sau đó tiến hành bón vôi với liều lượng phù hợp để diệt khuẩn và nâng pH nền đáy đạt mức 7,5–8,5. Việc này giúp tạo nền đáy ao ổn định trước khi cấp nước.

3. Xử lý nguồn nước cấp

Lọc nước đầu vào: Lắp lưới lọc có kích thước lỗ vải từ 150 – 250 micromet tại cống lấy nước để loại bỏ cá tạp, ấu trùng, mầm bệnh trong nguồn nước tự nhiên.

Khử trùng nguồn nước: Mục tiêu là loại bỏ mầm bệnh, vi khuẩn và tảo độc.

Sau khi cấp nước vào ao lắng, tiến hành diệt khuẩn bằng sản phẩm SUPER CLEAR với liều 1 lít/2 000 m³ nước, sau 5-7 ngày tiến hành bơm nước vào ao nuôi.

4. Chuẩn bị hệ thống cấp – thoát nước

Hệ thống cấp nước bao gồm ao lắng, kênh cấp, máy bơm và đường ống. Ao lắng có vai trò chứa và xử lý sơ bộ nước từ nguồn, giúp lắng đọng cặn bẩn và loại bỏ mầm bệnh trước khi nước được đưa vào ao nuôi. Kênh cấp được thiết kế riêng biệt với kênh thoát để tránh lây lan mầm bệnh. Máy bơm và đường ống phải có công suất phù hợp để đảm bảo lưu lượng nước ổn định.

Hệ thống thoát nước gồm ống xả đáy, ao xử lý nước thải và kênh thoát. Ống xả đáy giúp xả bùn và chất thải hữu cơ ra khỏi ao một cách dễ dàng. Nước thải sau khi xả ra sẽ được đưa về ao xử lý bằng các biện pháp sinh học hoặc hóa học trước khi thải ra môi trường. Kênh thoát phải tách biệt hoàn toàn với kênh cấp để ngăn chặn sự lây nhiễm chéo.

5. Quản lý chất lượng nước ao nuôi và mật độ thả nuôi

Chất lượng nước ao nuôi

Yêu cầu chung: Nước trong, không có mùi hôi, không bị ô nhiễm bởi thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng hay nguồn thải sinh hoạt, công nghiệp.

Các chỉ tiêu cần kiểm soát:

• pH: 7,5 – 8,5; dao động không quá 0,5 đơn vị trong ngày.
• Độ mặn: tùy loài nuôi (tôm thẻ chân trắng thích hợp 5 – 25‰).
• Độ kiềm: 80 – 150 mg/l CaCO₃ giúp ổn định pH và hệ đệm.
• Oxy hòa tan (DO): ≥ 5 mg/l, không để dưới 3 mg/l.
• Nhiệt độ: 28 – 32°C, hạn chế biến động đột ngột.
• Khí độc: NH₃ ≤ 0,1 mg/l; H₂S gần bằng 0; NO₂ ≤ 0,25 mg/l.

Quản lý màu nước: Màu nước xanh nõn chuối, xanh rêu hoặc nâu nhạt thường là tốt. Nước trong quá nghèo dinh dưỡng; nước quá đậm màu thì tảo phát triển mạnh, dễ bùng phát tảo độc.

Mật độ thả nuôi: mật độ khuyến cáo (tùy điều kiện ao nuôi và kỹ thuật quản lý):

Tôm sú: 10 – 20 con/m² (nuôi bán thâm canh); 20 – 30 con/m² (nuôi thâm canh).

Tôm thẻ chân trắng: 50 – 100 con/m² (nuôi thâm canh); 100 – 150 con/m² hoặc cao hơn nếu có hệ thống ao nuôi công nghệ cao (biofloc, RAS).

Các yếu tố quyết định mật độ thả:

Hệ thống quạt nước, sục khí: nếu ao có nhiều quạt nước, oxy dồi dào thì có thể thả mật độ cao hơn.

Khả năng quản lý môi trường: người nuôi có kinh nghiệm, thường xuyên kiểm tra và xử lý nước tốt thì mật độ cao sẽ khả thi hơn.

Nguyên tắc thả giống:

Thả vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh nắng gắt.

Cân bằng nhiệt độ, độ mặn và pH giữa bao tôm giống và nước ao trước khi thả.

Thả nhiều đợt, không nên dồn hết một lần để tôm thích nghi tốt hơn.

6. Bổ sung dinh dưỡng và chế phẩm

Vitamin và khoáng chất:

• Bổ sung vitamin tổng hợp trong ao nuôi nhằm tăng cường sức đề kháng và bổ sung vitamin toàn diện cho tôm bằng sản phẩm NUTRI PLUS sử dụng 1 kg/500 thức ăn, dùng liên tục vụ nuôi.
• Đồng thời bổ sung vitamin C bằng sản phẩm VITAMIN C 100 với liều 3 g/kg thức ăn, dùng liên tục trong vụ nuôi cho tôm đảm bảo cho tôm không bị stress khi môi trường biến động mạnh và nhiệt độ thay đổi đột ngột.
• Và khoáng là không thể thiếu trong ao nuôi tôm, sản phẩm MINER hỗ trợ tôm lột xác nhanh chóng, thuận lợi và phát triển ổn định với liều 2 kg/1 000 – 1 500 m³ nước, sử dụng liên tục trong 2 ngày.

Sử dụng men vi sinh

• Giúp ổn định hệ vi sinh đường ruột tôm, hạn chế vi khuẩn gây cho đường ruột cũng như vi khuẩn gây trong nước ao nuôi
• Cải thiện chất lượng nước ao nuôi bằng cách phân huỷ các chất hữu cơ dư thừa trong ao nuôi, vốn là nguồn dinh dưỡng cho vi khuẩn gây hại phát triển.

Sản phẩm BACZYME CLEAN có chứa men vi sinh có chức năng xử lý chất hữu cơ dư thừa trong ao nuôi 1 cách hiệu quả với liều 50 lít/1 000 – 1 500 m³ nước, định kỳ 5-7 ngày xử lí nước 1 lần.

Sản phẩm PRO – MEN có tác dụng hỗ trợ tiêu hoá, cân bằng hệ vi sinh đường ruột tôm với chế phẩm sau khi tăng sinh cho 70 – 100 kg thức ăn.

Giảm khí độc ao nuôi

Khí độc trong ao nuôi bao gồm Amoniac (NH₃), Amoni (NH₄⁺), Hydro sulfua (H2S), và Nitric (NO₂^–) ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của tôm, việc giảm khí độc trong ao là một điều hết sức cần thiết, sản phẩm YUCCA LIQIUD SUPER có thành chính là saponin có tác dụng giảm khí độc ao nuôi với liều được khuyến cáo 1 lít/5 000 m3 nước, định kỳ 3 – 5 ngày, sử dụng 1 lần.