BỆNH VIÊM DẠ DÀY RUỘT TRUYỀN NHIỄM TRÊN HEO

Bệnh viêm dạ dày truyền nhiễm – Transmissible gastroenteritis (TGE) là một mối đe doạ và gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi heo. Với 100% heo con tử vong khi mắc bệnh, virus không ngừng phát triển, tái tổ hợp và nhiều biến chủng khác nhau gây ra tình trạng khó kiểm soát. Những biến thể này không chỉ gây bệnh trên đàn heo mà còn đang có xu hướng lây sang cho con người. Để có thêm những thông tin hữu ích về bệnh này và cũng như là cách nhận biết, phòng chống và điều trị bệnh hiệu quả, Thiên Quân mời bà con tham khảo bài viết sau đây!

1. Nguyên nhân nào gây ra bệnh viêm dạ dày ruột truyền nhiễm trên heo?

Virus gây bệnh viêm dạ dày ruột truyền nhiễm ở heo (TGEV) thuộc giống Coronavirus, nằm trong họ Coronaviridae. Trong 2 thập kỉ qua, Coronavirus đã được nghiên cứu rất nhiều song vẫn còn nhiều vấn đề chưa được giải đáp hết. Chúng gây bệnh trên gia súc, gia cầm, thú cưng và cả con người chúng ta gây ra nhiều thiệt hại vô cùng nặng nề.

TGEV có vỏ bọc, nhiều hình thái, có lớp bề mặt hình dùi cui và là ARN virus sợi đơn. Virus viêm dạ dày ruột truyền nhiễm tồn tại thời gian dài nếu ở nhiệt độ thấp, dễ dàng bị phá huỷ nếu ở trong nhiệt độ cao. Chúng nhạy cảm với ánh sáng mặt trời, tia tử ngoại nhưng lại khá bền với các hoá chất sát trùng thông thường. Đặc biệt, một số có khả năng kháng lại trypsin, dịch mật và chịu được môi trường tính acid pH = 3. Chính vì những đặc tính trên, chúng có thể tồn tại trong hệ tiêu hoá của heo.

Về mặt dịch tễ, TGE có 2 loại dịch: bệnh dịch và dịch địa phương. Bệnh dịch là khi dịch bùng phát lây lan rất nhanh cho hầu hết heo trong đàn, triệu chứng lâm sàng biểu hiện rõ, tỷ lệ chết thường tỷ lệ nghịch với tuổi heo. Còn dịch địa phương là khi virus TGE tồn tại dai dẳng, có kết quả dương tính nhưng lây lan chậm hơn, triệu chứng lâm sàng ít biểu hiện hơn và tỷ lệ chết khoảng 10 – 20%.

Cách thức lây truyền: bệnh thường bùng phát khi thời tiết lạnh như mùa đông. Bệnh truyền ngang do tiếp xúc trực tiếp giữa heo bệnh và heo khoẻ, từ sữa mẹ lây cho heo con hay từ các vật, dụng cụ, động vật mang trùng.

Cơ chế sinh bệnh: khi virus xâm nhập vào cơ thể thông qua đường tiêu hoá, chúng sẽ tấn công và làm teo các nhung lông mao gây ra tình trạng khó hấp thu. Virus ảnh hưởng đến hoạt tính của men tiêu hoá ruột non; rối loạn sự vận chuyển dinh dưỡng, nước và điện giải gây ra hội chứng rối loạn hấp thu cấp tính. Còn với heo con, do trong ruột có lactose có xu hướng giữ nước làm tình trạng heo bị tiêu chảy nặng thêm. Nguyên nhân tử vong của bệnh này là do sự mất nước, điện giải và trúng độc acid.

Cách thức lây truyền: bệnh thường bùng phát khi thời tiết lạnh như mùa đông. Bệnh truyền ngang do tiếp xúc trực tiếp giữa heo bệnh và heo khoẻ, từ sữa mẹ lây cho heo con hay từ các vật, dụng cụ, động vật mang trùng.

2. Triệu chứng heo bị viêm dạ dày ruột truyền nhiễm

Triệu chứng ở đàn có bệnh dịch: Thời gian nung bệnh từ 18 tiếng đến 36 tiếng, khả năng lây lan rất nhanh chỉ trong vòng 3 ngày thì hầu hết heo đều bị nhiễm.

Triệu chứng đặc trưng của heo con là nôn, ỉa chảy, phân nhiều nước màu vàng có thể thấy sữa vẫn chưa tiêu hoá hết. Heo con gầy guộc, hốc hác, sụt cân và suy kiệt nhanh chóng với tỷ lệ chết lên đến 100% đối với heo con dưới 2 tuần tuổi.

Heo con chết do mất nước và chất điện giải (VLA, 2010)

Triệu chứng đặc trưng của heo con là nôn, ỉa chảy, phân nhiều nước màu vàng có thể thấy sữa vẫn chưa tiêu hoá hết. Heo con gầy guộc, hốc hác, sụt cân và suy kiệt nhanh chóng với tỷ lệ chết lên đến 100% đối với heo con dưới 2 tuần tuổi.

Triệu chứng đối với heo lớn hơn sẽ là còi cọc, có nôn mửa và tiêu chảy nhưng nhẹ. Heo nái nếu tiếp xúc heo con thì heo bị tiêu chảy bỏ ăn, sốt cao, mất sữa, nôn ói.

Triệu chứng đàn heo có dịch địa phương: dù có kết quả dương tính nhưng các triệu chứng lâm sàng biểu hiện thường rất ít, dễ dàng hồi phục nếu được chăm sóc tốt.

Bệnh thường hay bị nhầm lẫn với các bệnh có cùng triệu chứng như rotavirus, E. coli, cầu trùng. Vì vậy, để có kết quả chính xác về bệnh cần phối hợp các chuẩn đoán trên phòng thí nghiệm, soi kính hiển vi điện từ và phân lập virus, chẩn đoán huyết thanh học.

3. Bệnh tích khi heo mắc bệnh viêm ruột dạ dày truyền nhiễm?

Khi mổ khám, có thể thấy rõ sự teo hoặc bị ngắn lông nhung mao ở không tràng và hồi tràng. Heo con có thể thấy sữa chưa tiêu hoá được trong dạ dày hoặc ruột. Phân lỏng và dính da, heo hốc hác, các triệu chứng mất nước.

Khi mổ khám, có thể thấy rõ sự teo hoặc bị ngắn lông nhung mao ở không tràng và hồi tràng. Heo con có thể thấy sữa chưa tiêu hoá được trong dạ dày hoặc ruột. Phân lỏng và dính da, heo hốc hác, các triệu chứng mất nước.

Ruột viêm, phồng to (Saif and Wesley, 1999)

4. Phòng bệnh viêm dạ dày ruột truyền nhiễm

Phòng bệnh bằng vaccine cho cả heo mẹ và heo con.

Làm vệ sinh, sát trùng chuồng trại.

Đảm bảo an toàn sinh học: quản lý vật mang trùng như dụng cụ chăn nuôi, con người, động vật khác; thực hiện biện pháp cùng vào cùng ra.

Nếu heo mẹ bị bệnh lúc 2 tuần trước khi đẻ, kháng thể có thể truyền cho con. Nhưng bị ít hơn khoảng thời gian đấy, cần quản lý chặc trong 3 tuần sau khi đẻ ngăn không cho virus gây bệnh.

Giữ  ấm, khô ráo, bổ sung nước, điện giải, dinh dưỡng đầy đủ và có thể bổ sung thêm vitamin, thuốc bổ để tăng sự đề kháng cho heo con.

Việc để miễn dịch cả đàn cùng thời điểm sẽ giúp việc quản lý dịch bệnh dễ dàng hơn

5. Biện pháp điều trị bệnh viêm dạ dày ruột truyền nhiễm

Do là bệnh gây bởi virus nên không có thuốc chữa trị đặc hiệu, để giảm tỷ lệ chết chúng ta có thể điều trị triệu chứng: truyền dịch, điện giải, hạ sốt, giải độc acid, dùng kháng sinh để điều trị và phòng ngừa nhiễm trùng kế phát.

Xem thêm một số sản phẩm: hạ sốt ANALGIN C,…

Xem thêm một số kháng sinh thường dùng cho nhiễm trùng hệ tiêu hoá: COLISTIN TETRA, NEOXY, COLISTIN, CEFACOLIS

Coronavirus không chỉ nguy hiểm đối với đàn heo, bà con cần cẩn thận vì nó có thể lây lan cho chính chúng ta, các loài vật nuôi khác trong trang trại hay thú cưng. Thiên Quân cảm ơn bà con đã dành thời gian tìm hiểu về bài viết. Chúng tôi mong bài viết có thể giúp ích cho việc phòng và chữa bệnh. Chúc bà con chăn nuôi thành công.

Mọi thông tin thắc mắc hoặc mua hàng xin liên hệ hotline: 0886 04 05 06 hoặc fanpage THIÊN QUÂN VIỆT NAM.

 

Trả lời

Hotline
icons8-exercise-96 chat-active-icon