BỆNH LỞ MỒM LONG MÓNG Ở BÒ

Bệnh lở mồm long móng (LMLM) ở trâu bò hay còn gọi là FMD, là một bệnh truyền nhiễm cấp tính có tính lây lan nhanh, mạnh và rất rộng đối với các loài guốc chẵn như trâu, bò, dê, cừu, lợn. Bệnh gây thiệt hại lớn về kinh tế do trâu, bò bị bệnh lở mồm long móng sẽ giảm sức sản xuất, giảm tăng trọng, giảm sữa, sảy thai. FMD là bệnh mang tính chất dịch vùng ở Việt Nam, nước ta luôn thực hiện các phương pháp phòng chống và xử lý bệnh này trên phạm vi cả nước. Để hiểu rõ hơn về bệnh lở mồm long móng cũng như phương pháp phòng và điều trị, Thiên Quân mời bà con tham khảo bài viết về bệnh lở mồm long móng ở trâu bò.

1. Nguyên nhân gây ra bệnh lở mồm long móng ở trâu bò là gì?

Lở mồm long móng là một bệnh do virus ARN thuộc họ Picornaviridae, giống Aphthovirus. Loài virus này có 7 serotype gây bệnh, ở Việt Nam xuất hiện 3 type là type O, A và Asia 1
Bò bị lở mồm long móng

Lở mồm long móng là một bệnh do virus ARN thuộc họ Picornaviridae, giống Aphthovirus. Loài virus này có 7 serotype gây bệnh, ở Việt Nam xuất hiện 3 type là type O, A và Asia 1. Thường gặp nhất là type O, mỗi type lại phát triển thành nhiều biến chủng nên rất khó kiểm soát bệnh mặc dù đã có vaccine.

Virus LMLM có sức đề kháng khá cao, nếu virus ở trong đất có thể sống hằng năm, trong cỏ đến 15 tuần, trong xương và nội tạng đến 40 ngày. Còn trong thịt và súc sản bảo quản lạnh có thể tồn tại rất lâu. Ở nhiệt độ 60-70ºC virus chết sau 10-15 phút, ở 100ºC thì sẽ chết ngay tức khắc. Nếu bảo quản lạnh thì virus càng tồn tại lâu. Virus khá nhạy cảm với các chất acid và kiềm, vì vậy các thuốc sát trùng có tính sát khuẩn mạnh có thể dễ dàng tiêu diệt chúng.

Gia súc khá nhạy cảm với virus LMLM đặc biệt là gia súc non. Trong đó, trâu, bò là loài vật mẫn cảm nhất sau đó đến heo, dê, cừu và các thú hoang dã khác như heo rừng, nhím, dơi, lạc đà,… Bệnh xảy ra quanh năm, tuy nhiên nguy cơ mắc bệnh và diễn biến trầm trọng hơn khi bước vào mùa mưa lũ.

2. Bệnh lở mồm long móng ở trâu bò lây lan như thế nào?

Bệnh thường lây lan trực tiếp giữa gia súc mắc bệnh và gia súc khỏe mạnh thông qua đường hô hấp và tiêu hóa. Trâu, bò hít thở không khí có chứa virus hay thức ăn, nước uống, sữa mẹ có chứa mầm bệnh (virus hiện diện nhiều trong các túi mụn nước). Ngoài ra chúng có thể xâm nhập qua các vết thương trên da, niêm mạc đường hô hấp, niêm mạc đường sinh dục hoặc qua bào thai nhưng hiếm thấy.

Khi xâm nhập được vào niêm mạc chúng sẽ tăng sinh ngay ở đó hình thành các nốt mụn nước sơ cấp, sau đó vào mạch bạch huyết, vào phủ tạng rồi vào máu. Khi vào máu gây nhiễm trùng máu, dẫn đến sốt. Virus theo máu đi khắp cơ thể, gây nổi các nốt mụn nước thứ phát ở miệng, kẽ chân, móng, vú không có mủ nhưng đục.

Bệnh lây trực tiếp nếu nhốt chung chuồng do gia súc tiếp xúc các dịch tiết, chất thải của nhau. Lây gián tiếp qua các dụng cụ, thức ăn, công nhân hay các sinh vật từ bên ngoài như chim, chuột, chó, mèo, gia cầm… mang theo virus. Gia súc hết bệnh vẫn mang trùng trong thời gian dài, việc vận chuyển từ vùng này sang vùng khác cũng là nguyên nhân gây lây lan dịch giữa các địa phương.

3. Triệu chứng bệnh lở mồm long móng ở bò biểu hiện như thế nào?

Thời gian nung bệnh ở trâu bò từ 2-7 ngày, bao gồm 2 thể:

3.1 Thể thông thường hay thể nhẹ

Trong 2-3 ngày con vật có biểu hiện mệt mỏi, nóng sốt sau đó chán ăn và khó khăn lúc đứng lên và ngồi xuống. Sau 3-4 ngày xuất hiện mụn nước ở miệng, móng và vùng da mỏng. Mụn nước to khoảng hạt đậu xanh, ban đầu màu trắng trong, dần chuyển sang vàng đến đục rồi vỡ ra. Khi vỡ sẽ thấy loét, sau đó lành thành sẹo. Các nốt mụn nước vỡ ra hoà với nước bọt sẽ trông như  bọt xà phòng ở 2 mép miệng bò.

Nốt mủ nổi trong khoang miệng, lưỡi và móng của bò mắc bệnh lỡ mòm long móngTrong 2-3 ngày con vật có biểu hiện mệt mỏi, nóng sốt sau đó chán ăn và khó khăn lúc đứng lên và ngồi xuống. Sau 3-4 ngày xuất hiện mụn nước ở miệng, móng và vùng da mỏng. Mụn nước to khoảng hạt đậu xanh, ban đầu màu trắng trong, dần chuyển sang vàng đến đục rồi vỡ ra
Nốt mủ nổi trong khoang miệng, lưỡi và móng của bò mắc bệnh lỡ mòm long móng

Do tổn thương ở miệng nên ăn uống kém hẳn và lười nhai lại, ở mũi chảy dịch có mùi hôi. Chân móng cũng có mụn nước, nếu vệ sinh kém các vết loét bị nhiễm trùng thời gian dài gây viêm, bong móng gây đau khi đi lại.

Trong thời gian mắc bệnh, con cái sẽ cho ít sữa, sữa lỏng, màu vàng, có mùi hôi và dễ đặc. Sau khi khỏi bệnh, gia súc sẽ cho ít sữa hơn trước hoặc mất dần.

3.2 Thể nặng hay thể ác tính:

Thể này thường gặp ở bê, nghé nuôi trong điều kiện vệ sinh, chăm sóc kém với những triệu chứng nghiêm trọng.

Nếu gia súc nhiễm bệnh đường tiêu hóa gây viêm ruột cấp, tiêu chảy, xuất huyết và chết sau vài ngày. Nhiễm qua đường hô hấp gây viêm đường hô hấp, xuất huyết và cũng chết sau vài ngày. Bên cạnh đó, nếu virus tấn công vào hệ tuần hoàn, con vật viêm cơ tim, suy tim rồi chết. Ở thể này, bà con nên cẩn trọng quan sát bê, nghé để can thiệp kịp thời để hạn chế tổn thất mà bệnh mang lại.

4. Bệnh tích của trâu, bò khi mắc bệnh lở mồm long móng

Sau khi mổ khám con vật mắc bệnh, quan sát có thể thấy:

Xuất hiện các nốt mụn nước và vết loét ở dọc đường tiêu hóa của trâu, bò như miệng, lưỡi, hầu, thực quản, dạ dày, ruột non hay có khi là những mảng xuất huyết, tụ máu.

Viêm khí quản, phế quản, phổi và màng phổi khi trâu, bò mắc bệnh qua đường hô hấp. Cơ tim biến chất, mềm, xuất hiện vết xám trắng hay vàng nhạt. Ở thể ác tính, bao tim sưng, tích nước có màu trong hoặc hơi đục, bề mặt tim lấm tấm xuất huyết.

5. Cách phòng và điều trị bệnh mở lồm long móng ở trâu, bò

5.1 Những quy tắc phòng bệnh

Do chưa có thuốc đặc trị bệnh LMLM nên việc phòng bệnh trước và sau khi có dịch bệnh xảy ra là vô cùng quan trọng, để hạn chế được tối thiểu tổn thất mà dịch bệnh đem lại, bà con cần:

Phòng bằng vaccine:

  • Tổ chức tiêm phòng bệnh LMLM cho đàn trâu, bò theo định kì 6 tháng/lần, mỗi lần tiêm 2 mũi cách nhau từ 4-6 tuần.
  • Đối với bê, nghé tiêm phòng liều đầu tiên sau 2 tuần tuổi và nhắc lại sau 4 tuần.
  • Bà con nên lưu ý lựa chọn chủng vaccine phù hợp lưu hành địa phương theo quy định của cục thú y.

Vệ sinh phòng bệnh:

  • Đảm bảo thực hiện tốt an toàn, vệ sinh thú y theo quy định về phòng chống LMLM. Sát trùng chuồng trại định kì bằng các chất sát trùng thông dụng.
  • Không chăn thả trâu, bò trên đồng cỏ khi vùng xuất hiện dịch LMLM. Không giết, mổ thú bệnh tại nhà và vận chuyển, mua bán thú bệnh giữa các vùng.
  • Tăng cường chăm sóc, nuôi dưỡng trâu, bò trong mùa mưa, gió và khi có dịch bệnh xảy ra tại địa phương. Bổ sung thức ăn tinh và thức ăn thô xanh.

5.2 Điều trị bệnh lở mồm long móng ở bò

Hiện nay chưa có thuốc đặc trị bệnh lở mồm long móng ở trâu bò. Việc điều trị sớm khi phát hiện các triệu chứng sẽ giảm thiểu tỷ lệ chết và tăng cao khả năng khỏi bệnh ở trâu, bò, bà con nên:

  • Đối với các mụn nước, vết loét nên sát trùng bằng chất có vị chát và chua. Dùng các vị thuốc tự nhiên như nước ép khế chua, chanh, lá ổi hoặc các chất sát trùng như formol 1% , acid citric 1% , thuốc tím 1% , phèn chua 1%  để thoa rửa trâu, bò bị bệnh mỗi ngày.
  • Sử dụng thêm thuốc hỗ trợ tăng sức đề kháng do thú khi bệnh bị mệt mỏi, chán ăn bằng cách bổ sung thêm vitamin, thuốc trợ lực.

Xem thêm một số sản phẩm bổ sung: SUPER BIOTIN, VITAMIN PLUS, SUPPER VITAMIN, VITAMIN PREMIX, GLUCOSE KC, BUTASAL.

  • Điều trị nhiễm trùng thứ phát hiệu quả bằng một số loại kháng sinh như: Lincomycin, Spectinomycin, Penicillin.

Xem thêm một số sản phẩm kháng sinh: LINCOMYCIN 10%, LINCO 50, LINCOMYCIN 10%, SPECLIN.

  • Nên chuyển sang thức ăn mềm, dễ ăn. Thú bị suy nhược có thể truyền dịch tuỳ vào tình trạng mà lựa chọn dịch truyền. Lót chuồng, giữ chuồng nền sạch sẽ khô thoáng bằng cách vệ sinh sát trùng chuồng trại

Mọi thông tin thắc mắc hoặc mua hàng xin liên hệ hotline: 0886 04 05 06 hoặc fanpage THIÊN QUÂN VIỆT NAM.

Chúc quý bà con chăn nuôi thành công!

Trả lời

Hotline
icons8-exercise-96 chat-active-icon