BỆNH CẦU TRÙNG TRÊN GÀ

Cầu trùng là căn bệnh thường gặp đối với các hộ chăn nuôi gà đặc biệt là các trang trại chăn nuôi lâu năm. Eimeria là một giống ký sinh trùng đơn bào gây ra bệnh cầu trùng, chúng làm gà tiêu chảy ra máu với tỷ lệ tử vong cao nên trở thành nỗi sợ hãi lớn đối với những người chăn nuôi gia cầm.

1.  Nguyên nhân nào gây ra bệnh cầu trùng?

Cầu trùng (Coccidia) ký sinh nội bào trên các cơ quan tiêu hoá.  Gà ăn phải nang noãn gây nhiễm được thải ra từ phân của gà mắc bệnh.

Phân, thức ăn, nước uống, con người, các trang thiết bị chăn nuôi, sàn, chất độn chuồng nhiễm nang noãn cầu trùng là nguyên nhân làm lây lan cầu trùng trong trại chăn nuôi.

Vòng đời của cầu trùng trên gà (Nesse, L. L. et al., 2019)

Cầu trùng có mặt ở khắp nơi trên thế giới và gây bệnh trên tất cả các loài gia cầm như gà, vịt, cút, ngan, ngỗng,… Gà con từ 3 – 18 tuần tuổi rất dễ mắc bệnh, tỷ lệ chết của cầu trùng tại Việt Nam là khoảng 5 – 15%.

2. Triệu chứng:

Ở Việt Nam phổ biến 2 giống cầu trùng là Eimeria tenellaEimeria necatrix.

Giống Eimeria tenella:

Cầu trùng do giống Eimeria tenella được biết đến nhiều nhất vì các triệu chứng và bệnh tích dễ nhận biết:

Gà chán ăn, giảm trọng, hốc hác, tốc độ tăng trưởng kém.

Tỷ lệ chết cao nhất là ngày thứ 5 và 6.

Trọng lượng giảm, thiếu máu vì tiêu chảy ra máu. Gà bị mất nước, xơ xác, xù lông.

Giống Eimeria necatrix:

Cầu trùng do giống này gây ra thường gặp ở những con gà trưởng thành như gà mái đẻ trứng, gà thịt. Tỷ lệ nhiễm từ hơn 25% đến 100%.

Gà tiêu chảy ra máu, phân nhầy dẫn đến tình trạng mất nước và mất máu biểu hiện qua da, lông xơ xác, màu sắc nhợt nhạt.

Thể trạng giảm sút, sụt cân, hốc hác.

Gà mái sản lượng trứng giảm.

Vị trí tổn thương của cầu trùng manh tràng (trên) và ruột non (dưới)
(McDougald, L. R. et al., 2020)

Bệnh có biểu hiện chậm lớn, tiêu chảy, xù lông do nhiễm cầu trùng
(Manual Disease of Poultry)

3. Bệnh tích:

Giống Eimeria tenella:

Xuất huyết manh tràng ở gà thịt do nhiễm E. tenella (Sander, J. E. et al., 1993)

Biểu mô bong tróc trong quá trình trưởng thành đầu tiên của các nang noãn. Ngày thứ 4 thấy xuất huyết rõ ở hai bên manh tràng. Ngày thứ 6 và 7 lõi manh tràng trở nên cứng và khô, máu có thể thoát ra theo phân.

Có thể thấy tổn thương là các xuất huyết ở manh tràng, thành manh tràng sưng dày, nhiễm trùng.

Giống Eimeria necatrix:

Xuất huyết ở đoạn giữa ruột non do nhiễm E. necatrix (Sander, J. E. et al., 1993)

Các tổn thương sẽ xuất hiện từ ngày thứ 2 – 3 sau khi nhiễm bệnh, nhưng vào thời gian ngày thứ 4 – 6 biểu hiện sẽ rõ hơn. Ruột phình to, bên trong chứa máu và các mảnh vụn biểu mô bị bong tróc. Từ bề mặt thanh mạc, các ổ nhiễm trùng có thể được nhìn thấy dưới dạng các mảng nhỏ màu trắng hoặc đốm xuất huyết màu đỏ. Ở gia cầm chết, các tổn thương này xuất hiện màu trắng và đen, tạo nên biểu hiện “muối tiêu”.

Quan sát bằng kính hiển vi có thể phát hiện các nang noãn trong dịch và mô. Các tổn thương có thể thấy ở phần giữa ruột non, các nang noãn cũng được tìm thấy ở manh tràng.

4. Phòng bệnh:

Phòng bệnh bằng vaccine là phương pháp hữu hiệu nhất hiện nay.

Phòng bệnh bằng cách vệ sinh, sát trùng chuồng trại thường xuyên và định kỳ.

Trộn thuốc kháng cầu trùng vào thức ăn, nước uống. Để tránh tình trạng kháng thuốc bà con nên thay đổi hoạt chất kháng cầu trùng sau mỗi 4 – 6 tháng.

Theo dõi để cách ly và tiêu huỷ những con nghi hoặc xác định mắc bệnh ra khỏi đàn.

Tăng cường khả năng tự miễn dịch cho đàn gà bằng chế độ ăn đầy đủ, hợp lý, môi trường thoải mái. Bổ sung các loại vitamin, khoáng chất cần thiết để tăng cường sức đề kháng.

Xem thêm các sản phẩm premix phối trộn thức ăn tăng cường sức đề kháng cho gà: VITAMIN PREMIX, ADE BC COMPLEX C, VITA CHICK, VITA THQ, TORA THQ, PREMIX SUPER FACT, BKC VITA,…

5. Điều trị:

Điều trị cầu trùng trên gà bằng các loại thuốc kháng cầu trùng và dùng thêm các thuốc giảm nhẹ tác động của các triệu chứng cũng như dùng thêm kháng sinh để tránh nhiễm trùng thứ phát.

Các hoạt chất kháng cầu trùng là:

Amprolium có tính chất kháng vitamin B1 trong khi quá trình nhân lên của cầu trùng cần nhiều vitamin này.

Clopidol gây ức chế ty thể sản xuất năng lượng, có phổ rộng.

Sulfamide và Ehopabate là thuốc đối kháng acid folic.

Và các loại thuốc khác như: Halofuginone hydrobromide, ionophores, Nicarbazin, Robenidine và Diclazuril.

Xem thêm các thuốc điều trị cầu trùng: ANTICOC, COCCIN, DICLA 25, TOLTRAZURIL.

Xem thêm các thuốc điều trị triệu chứng: hạ sốt (ANALGIN C), kháng viêm (DEXAMETHASONE), cầm máu (VITAMIN K), chất điện giải (GLUCOSE KC).

Thiên Quân mong bài viết này có thể giúp bà con phòng và trị cầu trùng trên gà đạt hiệu quả. Sự quan tâm của bà con là niềm vui và là động lực lớn lao để chúng tôi tiếp tục tìm tòi và cung cấp những thông tin hữu ích trong ngành chăn nuôi đến với tất cả mọi người. Cảm ơn và chúc bà con chăn nuôi thành công!

Mọi thông tin thắc mắc hoặc mua hàng xin liên hệ hotline: 0886 04 05 06 hoặc fanpage THIÊN QUÂN VIỆT NAM.

Đội ngũ kỹ thuật công ty CP Thiên Quân.

Trả lời

Hotline
icons8-exercise-96 chat-active-icon