BỆNH CẦU TRÙNG Ở HEO: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ HƯỚNG PHÒNG TRỊ HIỆU QUẢ

BỆNH CẦU TRÙNG Ở HEO: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ HƯỚNG PHÒNG TRỊ HIỆU QUẢ

Bệnh cầu trùng ở heo là một bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa gây ra. Bệnh có thể gây thiệt hại lớn về kinh tế do tỷ lệ mắc cao, ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ tăng trọng và tỷ lệ sống của đàn heo con.

Qua những thông tin trên, mời quý bà con hãy cùng Thiên Quân tìm hiểu một số thông tin về căn bệnh cầu trùng ở heo để phòng trị bệnh một cách hiệu quả nhất!

1. Nguyên nhân dẫn đến bệnh cầu trùng ở heo

Bệnh do Isospora suis – một loại ký sinh trùng đơn bào bắt buộc nội bào, thuộc ngành Apicomplexa  gây ra. Heo con nhiễm bệnh khi nuốt phải noãn nang (oocyst) có trong phân heo bệnh hoặc từ môi trường chuồng trại bị ô nhiễm, khi gặp điều kiện thích hợp chúng sẽ phát triển thành bào tử trùng tạo nên các kén bào tử.

Hình 1. Bào tử của Isospora suis phân lập trong phân heo bị mắc bệnh cầu trùng

(Upton and Whitaker, 2000)

Heo con ăn phải các kén bào tử này chúng được phóng thích và đi đến các tế bào ruột non, chúng sinh sản và phá hủy ruột của heo trong khoảng 12 – 24 giờ ở nhiệt độ 20 – 35^oC, khiến cho heo con bị tiêu chảy.

Bệnh xảy ra phổ biến trên khắp thế giới, tại Việt Nam bệnh có tỷ lệ nhiễm là 20 – 50% tại các trại chăn nuôi, nơi nuôi heo với mật độ cao và điều kiện vệ sinh kém, hoặc stress do thay đổi thời tiết, nguồn thức ăn hoặc do di chuyển đàn.

2. Đối tượng dễ mắc bệnh cầu trùng

Bệnh gặp ở heo mọi lứa tuổi nhưng heo con từ 5 – 21 ngày tuổi là đối tượng dễ mắc nhất.

Heo sau cai sữa cũng có thể bị nhiễm nếu điều kiện vệ sinh và quản lý không tốt.

3. Con đường truyền lây

Noãn nang cầu trùng được thải ra ngoài theo phân của heo bệnh và tồn tại lâu trong môi trường ẩm.

Chúng có thể lây lan qua:

– Tiếp xúc trực tiếp giữa heo bệnh và heo khỏe.

– Chuồng trại, sàn nuôi, máng ăn uống bị nhiễm bẩn.

– Vật trung gian như ruồi, chuột, chim mang mầm bệnh.

4. Cơ chế sinh bệnh

Sau khi oocyst xâm nhập vào đường tiêu hóa, chúng giải phóng bào tử và ký sinh trong tế bào biểu mô ruột non (chủ yếu là hỗng tràng và hồi tràng).

Quá trình nhân lên phá hủy hàng loạt tế bào, gây teo, cùn nhung mao ruột, giảm khả năng hấp thu dưỡng chất, tăng tiết dịch và gây tiêu chảy

Nếu nặng, heo con mất nước, rối loạn điện giải và có thể chết.

Hình 2. Sự tăng sinh của oocyst trong cơ thể heo con

(Marina L. M.D et al., 2023)

5. Triệu chứng

Xuất hiện ở heo con 5–15 ngày tuổi, các biểu hiện bao gồm:

– Tiêu chảy phân sệt hoặc lỏng, lúc đầu màu vàng hoặc trắng sữa, sau chuyển sang vàng xám hoặc xanh, đôi khi lẫn máu và chất nhầy.

– Heo mệt mỏi, bỏ bú, mất nước, bụng hóp, lông xù, mắt trũng.

– Phân bết quanh hậu môn và đuôi.

– Nếu kế phát E. coli hoặc Rotavirus, triệu chứng sẽ nặng hơn và có thể gây chết nhanh.

Hình 3. Heo con bị tiêu chảy do cầu trùng.

6. Bệnh tích

Mức độ tổn thương của ruột heo phụ thuộc rất nhiều vào số lượng kén cầu trùng mà heo ăn phải. Nếu số lượng kén ăn phải quá ít, cơ thể heo sẽ tự tiêu diệt mầm bệnh theo cơ chế miễn dịch tự nhiên của cơ thể. Do đó heo không bị tổn thương gì.

Nếu số lượng kén ăn phải cao, tổn thương cơ quan trầm trọng hơn, bao gồm:

– Ruột non mềm, thành dày hơn bình thường, chứa dịch lỏng hoặc bọt khí.

– Niêm mạc ruột viêm đỏ, có những điểm hoại tử nhỏ, nhung mao ruột ngắn và cùn.

– Trong lòng ruột có thể thấy chất nhầy vàng hoặc xám.

– Hạch màng treo ruột sưng nhẹ.

Hình 4. Ruột heo sưng phồng, viêm, một số đoạn bị hoại tử.

7. Điều trị

Khi phát hiện bệnh, cần phải:

– Cách ly heo bệnh, vệ sinh sát trùng chuồng trại.

– Giảm stress cho heo, giữ chuồng khô ráo, ấm.

Chọn một trong các thuốc đặc trị cầu trùng:

TOLTRAZURIL ORAL (Hỗn dịch uống, 1 liều duy nhất cho heo con 3–5 ngày tuổi để trị và ngăn tái phát).

DICLA 25 (Dung dịch uống, dùng 1 ml/20 – 25 kg thể trọng, 1 liều duy nhất hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ thú y).

AMLIUM PRO (Dung dịch uống, dùng 1 ml/30 kg thể trọng, 1 liều duy nhất hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ thú y).

Bổ sung điện giải, glucose, vitamin để hỗ trợ hồi phục.

8. Phòng bệnh

– Vệ sinh, sát trùng chuồng trại thường xuyên, đặc biệt là khu vực nái đẻ và heo con.

– Giữ chuồng khô ráo, tránh ẩm ướt.

– Định kỳ dùng TOLTRAZURIL ORAL cho heo con từ 3–5 ngày tuổi để phòng bệnh.

– Quản lý phân thải, hạn chế động vật trung gian như ruồi, chuột.

– Đảm bảo nái khỏe mạnh, cung cấp sữa đầu đủ kháng thể cho heo con.

9. Lời kết

Công ty cổ phần Thiên Quân rất hân hạnh được đồng hành cùng quý bà con trong những thông tin về bệnh cầu trùng ở heo qua bài viết trên. Chúng tôi sẽ liên tục cập nhật những thông tin hữu ích và mới nhất về bệnh thú y, thủy sản giúp bà con có những vụ chăn nuôi hiệu quả hơn!

Mọi thông tin thắc mắc hoặc mua hàng xin liên hệ hotline: 1800 55 68 02 hoặc fanpage THIÊN QUÂN VIỆT NAM.