MEN VI SINH TRONG NUÔI TÔM: GIẢI PHÁP BỀN VỮNG CHO THỦY SẢN

1. Các nhóm men vi sinh phổ biến trong nuôi trồng thủy sản

Men vi sinh được sử dụng trong nuôi tôm có thể chia thành ba nhóm chính:

• Nhóm vi sinh vật hỗ trợ tiêu hóa:

Bao gồm các chủng vi khuẩn như Bacillus spp., Lactobacillus và nấm men Saccharomyces, thường được trộn vào thức ăn để giúp tôm hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn và cải thiện sức khỏe đường ruột.

• Nhóm vi sinh vật cạnh tranh với mầm bệnh:

Các vi khuẩn như Bacillus licheniformis và Bacillus sp. được sử dụng để đối kháng hoặc cạnh tranh thức ăn với vi sinh vật gây bệnh, giúp duy trì hệ sinh thái ổn định và hạn chế dịch bệnh trong ao nuôi.

• Nhóm vi sinh vật cải thiện chất lượng môi trường nước ao nuôi tôm:

Các vi khuẩn Nitrosomonas và Nitrobacter giúp kiểm soát lượng khí độc như amoniac và nitrit, từ đó cải thiện chất lượng nước, đảm bảo môi trường sống tốt cho tôm.

Hình 1: Ao nuôi tôm

Về hình thức: men vi sinh có 2 dạng, dạng nước và dạng bột.

Trong đó, men vi sinh dạng bột có mật độ vi khuẩn cao hơn so với dạng nước, bảo quản được lâu dài hơn.

2. Vai trò của men vi sinh trong nuôi tôm

Việc ứng dụng men vi sinh trong nuôi tôm không chỉ giúp cải thiện sức khỏe của tôm mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho môi trường ao nuôi và hiệu quả sản xuất. Những vai trò quan trọng có thể kể đến bao gồm:

2.1. Phân giải chất hữu cơ dư thừa và bùn đáy ao nuôi tôm

Trong quá trình nuôi, lượng thức ăn dư thừa, phân tôm và chất thải hữu cơ dễ tích tụ tại đáy ao, gây ô nhiễm môi trường nước và làm phát sinh khí độc như H₂S, NH₃.

Men vi sinh chứa các vi khuẩn có khả năng:

• Phân giải chất hữu cơ,
• Giúp bùn đáy được xử lý hiệu quả hơn,
• Cải thiện độ sạch của môi trường ao và giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh.

2.2. Nâng cao sức đề kháng và cải thiện hệ số FCR (Feed Conversion Ratio)

Men vi sinh giúp cải thiện sức khỏe tổng thể của tôm bằng cách:

• Kích thích hệ miễn dịch tự nhiên
• Giảm nguy cơ mắc bệnh.

Khi sức khỏe tôm được cải thiện:

• Khả năng tiêu hóa thức ăn hiệu quả hơn,
• Dẫn đến giảm hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR),
• Từ đó tăng hiệu suất nuôi và giảm chi phí thức ăn.

2.3. Giảm mật độ vi khuẩn có hại trong môi trường nước ao nuôi

Men vi sinh hoạt động ức chế vi khuẩn gây bệnh bằng cách cạnh tranh thức ăn và không gian sống.

Điều này giúp hạn chế sự phát triển của các mầm bệnh nguy hiểm như Vibrio spp., từ đó giảm thiểu nguy cơ dịch bệnh trong ao nuôi.

2.4. Cân bằng hệ vi sinh đường ruột và tăng cường hấp thụ thức ăn

Các vi khuẩn có lợi như Bacillus và Lactobacillus trong men vi sinh:

• Giúp cân bằng hệ vi sinh vật trong đường ruột tôm,
• Hỗ trợ quá trình tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả hơn.
• Điều này không chỉ giúp tôm phát triển nhanh và đồng đều mà còn giảm lượng thức ăn dư thừa gây ô nhiễm môi trường.

2.5. Ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh trong đường ruột tôm

Vi khuẩn có lợi trong men vi sinh sản sinh ra:

• Các chất kháng khuẩn tự nhiên.
• ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn gây hại trong đường ruột tôm, như Vibrio và Aeromonas.
• Điều này giúp bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa của tôm và giảm nhu cầu sử dụng kháng sinh.

2.6. Giảm thiểu khí độc trong ao nuôi tôm

Các vi khuẩn như Nitrosomonas và Nitrobacter có khả năng chuyển hóa khí độc NH₃ và NO₂ thành dạng nitrat ít độc hơn.

Việc giảm nồng độ khí độc trong ao nuôi giúp tạo ra môi trường sống an toàn hơn cho tôm, giảm căng thẳng và tăng tỷ lệ sống.

3. Những lưu ý khi sử dụng

Để phát huy tối đa hiệu quả của men vi sinh bà con cần lưu ý sau khi sử dụng men vi sinh đúng cách:

• Ủ men vi sinh với mật rỉ đường hoặc đường cát để đạt được hiệu quả sử dụng cao nhất, khi ủ men sẽ có mùi chua nhẹ là ủ đúng.
• Sử dụng định kỳ trong quá trình nuôi để được hiệu quả cao nhất (Hình 2).

Hình 2: Hình minh hoạ thời gian sử dụng men

Hai sản phẩm GUTZYME và BACZYME CLEAN chứa men Bacillus subtilis, Bacillus amyloliquefaciens, Bacillus licheniformis, Saccharomyces cerevisiae và enzyme protease, amylase.

Hướng dẫn sử dụng:

Bổ sung men vi sinh đường ruột GUTZYME :

• Định kỳ 3 – 5 ngày/lần,
• Giúp cải thiện hiện số FCR, ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh trong ruột tôm.

Bổ sung men vi sinh xử lý nước BACZYME CLEAN:

• Định kỳ 7 ngày/lần,
• Giúp phân huỷ bùn đáy ao nuôi và thức ăn dư thừa trong ao, ức chế vi khuẩn gây bệnh trong nước ao nuôi.

Không sử dụng men vi sinh chung với các loại hoá chất có tính diệt khuẩn như:

THQ-BKC 80, thuốc tím, Chlorine, i-ốt và kháng sinh.

Trước khi bón men vi sinh cần cải thiện môi trường ao nuôi bằng các biện pháp như:

Thay nước, bón vôi nâng pH lên 7,5 – 8,5, khoáng nâng cao độ kiềm.

4. Một số hiệu quả sau khi sử dụng men vi sinh

   4.1. Đối với môi trường:

• Ổn định pH dao động từ 8 – 8,3 trong quá trình nuôi.
• Màu nước ổn định, độ trong từ 25 – 35 cm, sau tháng thứ 2 trở lên thì nước đục.
• Đối với bùn đáy ao: lượng phân tôm, thức ăn dư thừa và các chất hữu cơ khác giảm 50% so với các ao không sử dụng men vi sinh định kỳ.
• Giảm Nitrite, Nitrate, giảm mùi hôi của các khí độc, kiểm soát hiệu quả sự kết váng trên bề mặt và bùn đáy ao, tạo môi trường ổn định.

   4.2. Đối với tôm:

• Tôm phát triển nhanh, năng suất tôm lên đến 20 tấn/ha.
• Kích cỡ tôm sau 75 ngày nuôi đạt: 65 con/kg (trung bình 15,4 gram/con).

  4.3. Tóm tắt quá trình sử dụng vi sinh:

• Trước khi thả giống 2 – 3 ngày:

Cần sử dụng vi sinh với liều dùng gấp đôi so với hướng dẫn của nhà sản xuất để tăng hiệu quả.

• Đối với tháng thứ nhất: định kỳ 5 ngày đánh 1 lần, với liều dùng của nhà sản xuất.
• Đối với háng thứ hai: định kỳ 4 ngày đánh 1 lần, với liều dùng của nhà sản xuất.
• Tháng thứ ba trở đi: định kỳ đánh 3 ngày 1 lần, với liều dùng của nhà sản xuất.

Mong qua bài viết “Men vi sinh trong nuôi tôm: Giải pháp bền vững cho thủy sản”, đội ngũ kỹ thuật của Thiên Quân giúp ích được bà con trong công tác phòng chống bệnh hiệu quả.

Mọi thông tin thắc mắc hoặc mua hàng xin liên hệ hotline: 1800 55 68 02 hoặc fanpage THIÊN QUÂN VIỆT NAM.

Cảm ơn bà con đã theo dõi và quan tâm, chúc bà con mùa vụ nuôi thành công.

Đội ngũ kỹ thuật công ty Thiên Quân.